Nederland kent een bloeiende maritieme sector met uiteenlopende ondernemingen als havens, scheepsbouw, binnenvaart en kennisinstituten. Uit onderzoek blijkt dat de vaart een van de duurzaamste transportmogelijkheden is. De sector wil verder verduurzamen en een bewijs daarvan vormt de GSES BlueScan: een internationaal bruikbare tool waarmee leveranciers getoetst worden op de duurzaamheid van hun productieketen.

De GSES BlueScan is ontstaan door twee initiatieven samen te voegen. Het Nationaal Duurzaamheid Instituut (NDI) heeft het Global Sustainable Enterprise System (GSES) ontwikkeld: een internationaal gestandaardiseerd schema om organisaties te helpen verduurzamen. Enkele grote spelers uit de scheepvaartsector zijn bezig geweest met de ontwikkeling van BlueScan, gericht op het in kaart brengen van productieketens van leveranciers. Door de handen ineen te slaan is een uitgebreide internationale scan ontwikkeld die de potentie heeft de verduurzaming van de sector flink te versnellen.

Eén oplossing

Maritieme bedrijven als Boskalis, Heerema Marine Contractors, Royal IHC en Pon Power hadden tot vorig jaar allemaal een eigen beoordelingsmethodiek om leveranciers te toetsen op het gebied van onder andere duurzaamheid en eerlijke arbeid. Daarin zaten onderling verschillen. ‘Dat gebrek aan uniformiteit maakte het voor leveranciers lastig en omslachtig om aan de eisen te voldoen,’ aldus Joost Rijnsdorp, General Manager Procurement & Logistics bij Boskalis en een van de drijvende krachten achter de ontwikkeling van BlueScan. Daarom werd besloten om samen tot één oplossing te komen: een uniforme beoordelingsmethodiek waarmee getoetst kan worden hoe duurzaam een leverancier is. Na een succesvolle pilot werd BlueScan in november 2017 officieel gelanceerd. 

Partijen die een leverancier zoeken, kunnen het oordeel uit de tool meenemen bij hun keuze voor een duurzame leverancier om mee samen te werken.

Stappen richting duurzaamheid

Het NDI ondersteunt en stimuleert duurzaam en circulair ondernemen. ‘Daarvoor hebben wij onder andere het GSES ontwikkeld. Niet sectorspecifiek, maar geschikt voor bedrijven en overheidsinstanties, provincies en gemeenten. Hiermee wordt gemeten hoe een organisatie ervoor staat ten opzichte van bijvoorbeeld concurrenten,’ legt Kelly Ruigrok, oprichter van het NDI uit. Het GSES-systeem meet onder andere of leveranciers maatschappelijk verantwoord inkopen, in hoeverre ze circulair en maatschappelijk verantwoord ondernemen en wat de CO2-reductie is.

De twee initiatieven, GSES en de BlueScan, maakten kennis tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van MVO Nederland, waar Rijnsdorp een presentatie over GSES bijwoonde. ‘Aan de ene kant dacht ik: waarom staan wij daar niet met onze tool? En aan de andere kant was ik heel blij met wat ik hoorde: bij GSES was een aantal zaken waar wij nog mee worstelden goed uitgewerkt en andersom. We zouden elkaar goed aanvullen.’ Dat was het begin van de samenwerking. ‘Hierdoor kunnen we sneller opschalen als het gaat om een verdere verduurzaming van de inkoop binnen de sector. Wij toetsten in de afgelopen vijf jaar zo’n negentig toeleveranciers. Als we met meer deelnemers gaan toetsen, kunnen we natuurlijk meer doen. Zo kunnen we een enorm verschil maken omdat we sneller en efficiënter zijn.’

Een leverancier kan zelf via het platform ook online een assessment volgen. Dit wordt daarna gevalideerd. ‘Op die manier is het laagdrempelig om de scan te doorlopen. Bedrijven en organisaties kunnen zelf bepalen wanneer ze hun score publiceren en dan is deze internationaal inzichtelijk. Partijen die een leverancier zoeken, kunnen dit oordeel meenemen bij hun keuze voor een duurzame leverancier om mee samen te werken,’ aldus Ruigrok. 

Grote stappen

NDI gaat de resultaten beheren die uit de leverancierstoetsen komen. ‘Daarnaast gaan we de GSES BlueScan nu internationaal inzetten. De maritieme bedrijven gaan hun toeleveranciers stimuleren de tool te gebruiken door voorrang te geven aan ondernemers die hun keten inzichtelijk maken en stappen te zetten in de richting van duurzaam ondernemen. Daarmee zetten we grote stappen om de sector verder te verduurzamen. Door hier transparant over te zijn, kun je zien waar problemen ontstaan en ze verhelpen.’

Mieke Bakker van MVO Nederland stelt dat door deze samenwerking ook veel beter zichtbaar wordt wat de maritieme sector inhoudt voor consumenten en hoe gewerkt wordt aan verduurzaming hiervan. ‘Heel veel spullen die we in huis hebben, waren ooit aan boord van een schip. Dat realiseren mensen zich vaak niet. Het gaat om verduurzaming, maar ook om bewustwording als we kunnen laten zien wat we in de transportketen doen,’ legt ze uit. ‘Dat deze samenwerking uit de sector zelf komt maakt het extra krachtig. Het is geweldig dat je elkaar op deze manier weet te vinden en een goed resultaat weet te bereiken.’ 

Bedrijven uit alle sectoren kunnen gebruik maken van GSES, de martieme sector is de eerste met een tool die helemaal is afgestemd op de sector. Op dit moment bekijkt het NDI in werkgroepen met bedrijven hoe GSES ook ingezet kan worden in andere sectoren. Een goede zet, vindt ook Bakker: ‘Op die manier kan er nog meer impact gecreëerd worden. We zijn mogelijkheden aan het bekijken om daar ook samen te werken met NDI.’

Intentie

De betrokken partijen (Boskalis, Heerema Marine Contractors, Royal IHC, Pon Power, Theunissen, 80/20 Procurement, Smarttrackers, MVO Nederland en het NDI) hebben op 12 april tijdens een bijeenkomst van IRO, een belangenorganisatie voor de olie-, gas- en offshore-industrie, de intentie uitgesproken om deze samenwerking verder uit te bouwen.