Het rapport 'Building Value', dat in de Week van de Circulaire Economie werd gelanceerd, toont het enorme potentieel van de gebouwde omgeving om de circulaire economie te versnellen. Maar om dit te bewerkstelligen moeten ontwikkelaars en financiers nieuwe methodes ontwikkelen om te waarderen en financieren.

Dit rapport herziet de huidige methoden en brengt in kaart hoe waardering en financiering circulaire constructie kunnen stimuleren. Het sociale woningbouwproject Fridtjof Nansenhof van Eigen Haard in Amsterdam, dat in 2020 zal worden herontwikkeld, diende hierbij als praktijkvoorbeeld.
Het rapport is tot stand gekomen na een samenwerking tussen Circle Economy, Sustainable Finance Lab, ING, Allen & Overy, Eigen Haard, Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants  (NBA)Alfa Accountants and Advisors, Madaster, Arcadis, Arup en DOOR architecten, en is medegefinancierd door Nederland Circulair! De deelnemers vormden een Community of Practice (CoP) om relevante en overdraagbare tools te ontwikkelen voor de circulaire gebouwde omgeving. Dit open source-rapport met alle bevindingen van het project is online beschikbaar via de website van Circle Economy

Een nieuwe kijk op gebouwen: één gebouw, zes lagen

Het rapport stelt dat elk gebouw moet worden gezien als zes afzonderlijke bouwlagen, elk met een eigen levensduur. Door circulaire principes toe te passen kunnen strategieën worden ontwikkeld om de waarde van elke laag zo lang mogelijk te behouden.
De waarde kan binnen elk van de zes lagen worden behouden door onderdelen te hergebruiken, te beginnen bij elementen, dan producten en tot slot materialen (elements, products, materials, ofwel EPM's). Nieuwe bedrijfsmodellen, zoals Product-as-a-Service, maken een effectiever hergebruik van EPM's mogelijk.

Markt voor herbruikbare elementen

Een ontwikkelde markt voor gebruikte bouwelementen is essentieel om prioriteit te kunnen geven aan hergebruik van EPM's boven nieuwe producten en materialen.Technologische ontwikkelingen stellen de spelers binnen de gebouwde omgeving in staat om steeds efficiënter gegevens te verzamelen, op te slaan en uit te wisselen om dit mogelijk te maken. Betrouwbaar beheer van EPM-gegevens is echter essentieel om privacy, veiligheid en transparantie te respecteren.

De business case

Nauwkeurige waardering van bouwlagen en EPM's is de sleutel tot een circulaire gebouwde omgeving. De Community of Practice heeft  een scenario-oefening  uitgevoerd om de (financiële) prestaties van circulaire functies op lange termijn inzichtelijk te maken. De businesscase blijkt sterk afhankelijk te zijn van aannames betreffende afschrijvingen, disconteringsvoet, levensduur en marktontwikkeling. 

Zodra de markt voor gebruikte bouwelementen meer volwassen is geworden kunnen waardering en financiering van grond en opstal ook beter op een separate manier plaatsvinden. Dit is nodig voor een effectief circulair model.

Toekomstige waarde inbrengen in de huidige financiering

Financiers spelen een cruciale rol bij het identificeren en mitigeren van risico's bij de overgang naar een circulaire economie. Circulaire bedrijfsmodellen creëren waarde op langere termijn. Investeringsbeslissingen moeten deze toekomstige waarde beter beoordelen: 'De businesscase van een circulair bouwproject is gebaseerd op de ambitie om onze vraag naar natuurlijke hulpbronnen te verminderen. Als een kleine extra investering resulteert in een grotere flexibiliteit van het gebouw op de lange termijn, dan is dat een slimme investering. Deze langetermijnvisie op investeringen kan verder worden gestimuleerd als financiers circulaire bouw tot een investeringscriterium maken', zegt Dries Wijte, manager Back Office Finance bij Eigen Haard.

Download het rapport via de website van Circle Economy.