Het toverachtige Filipijnse rif Danajon Bank kan voorzichtig ademhalen nu de afgelopen jaren maar liefst 80.387 kilogram visnetten niet in zee zijn beland. Tapijtfabrikant Interface, Zoological Society of London (ZSL) en garenproducent Aquafil slagen er met het programma Net-Works niet alleen in om de oceaan schoner te houden; ze hebben een succesvolle circulaire businesscase gemaakt van dit ‘onbruikbare’ nylon. Met een grote sociale impact.

Hoe geef je daadwerkelijk vorm aan de ambitie om geen negatieve impact te hebben en zelfs bij te dragen aan het herstel van milieu en maatschappij? Het is de kern van Mission Zero, het doel waar Interface sinds 1994 met succes aan werkt. Onder andere vanuit de principes van biomimicry, het leren van de natuur, en het raamwerk voor duurzame ontwikkeling The Natural Step, werkt het bedrijf aan uiteenlopende oplossingen. Net-Works laat zien wat er mogelijk is als je aan de slag gaat met verduurzamen en verder kijkt dan alleen je eigen keten. In het samenwerkingsprogramma zamelt de lokale bevolking op de Filipijnen gebruikte visnetten in, die vervolgens door garenfabrikant Aquafil worden verwerkt tot garen voor de tapijten van Interface.

The Natural Step

Afval of waardevolle grondstof
Een van de belangrijkste onderdelen van de tapijttegel is nylon 6 garen. Vroeger werd dat gemaakt van olie en het kent een typische lineaire keten. Geanne van Arkel, Head of Sustainable Development bij Interface: “De ontwikkeling van een nieuw product op basis van riviergras en bananenbladeren, was een van de projecten die we gestart zijn. Helaas voldeed het functioneel niet, maar we leerden er wel veel van.” Het leidde tot een nieuw idee, waarbij  afval onderdeel werd van het ontwerp en ook de sociale dimensie goed verankerd was.

Van nylon naar nylon
Garenfabrikant Aquafil had de mogelijkheid om nieuw garen te maken uit gebruikte nylon-toepassingen. Geanne van Arkel vertelt hoe ze vervolgens samen met Aquafil zijn gaan kijken in welke (afval)producten nog meer polyamide zat. “Dat bleken onder andere visnetten te zijn, die gemiddeld elke twee jaar vervangen worden. Ook kwam naar voren dat jaarlijks naar schatting 640.000 ton visgerei wordt achtergelaten in de oceanen.” Visnetten vormen 10% van alle ‘marine waste’. De netten die in zee achterblijven, vormen een gevaar voor het onderwaterleven dat verstrikt raakt en daarmee indirect ook voor de lokale broodwinning. “De NGO Zoological Society of London (ZSL) kon ons vertellen waar op de wereld de visnetten niet alleen koraalrif aantasten, maar ook een sociale bedreiging vormen. Zo kwamen we uit op de Filipijnen.”

In verschillende dorpen haalt de bevolking oude visnetten van het strand en vist rondzwervende netten uit de zee. Dit levert extra inkomen op voor de gezinnen. Ook is er een gemeenschapsbank opgericht waar mensen hun extra verdiende geld kunnen sparen of een krediet kunnen krijgen. De netten worden vervolgens samengeperst en naar de fabriek van Aquafil in Slovenië gestuurd. De garenproducent kan de nylon ontleden om er vervolgens garen van te maken: de basis voor de tapijttegels van Interface.

Doen waar je goed in bent
Eigenlijk doen de deelnemende partners niet iets anders dan voorheen, vertelt Van Arkel. Het unieke zit vooral in het samenbrengen van deze partijen. “We doen allemaal waar we goed in zijn. De NGO die zich inzet voor het zeeleven bestond al, de vissers visten, de garenfabrikant kon al gebruikt nylon 6 verwerken en wij maakten al tapijttegels. Maar door de krachten te bundelen kun je meer bereiken.”

Model kopiëren
Nu het project in de Filipijnen rendabel is en inmiddels is uitgerold in meer dan 45 gemeenschappen, is het tijd om dezelfde impact te creëren op andere plaatsen in de wereld. Op dit moment wordt een vergelijkbaar project in Kameroen opgezet. Lake Ossa, gelegen in een natuurreservaat, geldt wereldwijd als belangrijk gebied voor biodiversiteit. De elf omliggende dorpen zijn voornamelijk van visserij afhankelijk voor hun inkomsten. In 2015 is ook hier gestart met Net-Works. Het is uiteindelijk de bedoeling om het project op veel meer locaties in gang te zetten. Van Arkel: “De uitdaging hierna is: hoe kunnen we dit nog sneller opschalen en op zoveel mogelijk locaties uitrollen. Daarvoor hebben we nog meer partners nodig die willen participeren.”

Sinds kort is ook een nieuw bijzonder partnerschap gesloten. Interface steunt Plastic Whale, dat plastic vist uit onder andere Amsterdamse grachten, met een extra boot. Het is de vierde boot in de vloot van Plastic Whale en geheel gemaakt van de plastic soep uit de grachten. Naast het schoner maken van onze oceanen via het Net-Works-programma, wordt hiermee breed aandacht gevraagd voor het plastic afval in binnen- en buitenwateren.

Volg het project Net-Works via Twitter of via de speciale website.

Een circulaire economie creëren met een herstellende bijdrage met Net-Works (00:02:01)