Hoe komen we tot een volledig circulaire economie in 2050? Begin 2017 werd die ambitie onderschreven in het Grondstoffenakkoord. Dat werd ondertekend door maar liefst 325 bedrijven, vakbonden, overheden, natuur- en milieuorganisaties, kennisinstituten, financiële instellingen en vele andere maatschappelijke organisaties. Vijf transitieteams werden aangesteld om de kansen en knelpunten voor hun ketens in kaart te brengen. Op 15 januari presenteren de teams hun plannen. Duurzaamheid.nl sprak met vier leden van het team Consumptiegoederen over hun visie op de circulaire economie.

Olaf Prinsen, directeur van de Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement (NVRD), deelt zijn visie op duurzaamheid. ‘In mijn jeugd woonde ik in Apeldoorn en had ik de Veluwe als achtertuin. Toen ik als student in Amsterdam terechtkwam nam ik mijn mountainbike mee. Maar het Amsterdamse bos bleek niet zoveel voor te stellen, daar was je zo doorheen. Toen pas ging ik de weidsheid van het bos bij Apeldoorn waarderen. Dit illustreert dat we veel dingen als vanzelfsprekend zien, zoals een groene omgeving en een prettig klimaat, totdat het er niet meer is.’

Niet alles in geld uitdrukken

‘Het is mijn droom dat we als mensheid een balans vinden tussen economie, ecologie en sociale impact. We leven in een tijd waarin we veel zaken vanuit economisch perspectief bekijken. Maar we zouden ook dingen mee moeten nemen die je niet zo goed in geld kunt uitdrukken. Iets kan economisch gezien een goede beslissing lijken, maar de sociale impact kan verschrikkelijk zijn. Meestal zegt ons onderbuikgevoel wel dat er iets niet klopt. Ik vind dat we dat gevoel vaker moeten laten spreken bij het nemen van besluiten. Laten we alsjeblieft voorkomen dat we over een tijd eenzaam in onze betonnen kolossen zitten, zonder natuur om ons heen, met robots die het werk voor ons doen. Dat is mijn schrikbeeld.’

We zien veel dingen als vanzelfsprekend, zoals een groene omgeving en een prettig klimaat, totdat het er niet meer is.
Win win win

‘Een inspirerend voorbeeld als het gaat om duurzaamheid komt uit Apeldoorn. In de meeste steden worden de winkelstraten gereinigd door een karretje. In Apeldoorn besloten ze om het anders te gaan doen. De chauffeur van het karretje werd voorman van een team mensen dat de straten met een bezem schoonveegt. Daardoor kregen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt weer een baan. Schadelijke uitstoot en geluidsoverlast door de veegkar werden voorkomen. En de gemeente is de hele dag zichtbaar aanwezig in het winkelgebied. Je kunt dit plat slaan en dan lijkt het in eerste instantie geen slimme beslissing. Maar ze zijn het gewoon gaan doen en iedereen werd enthousiast. 
Veel mensen hebben goede bedoelingen, maar handelen alleen vanuit hun eigen perspectief. Ik vind dat partijen beter moeten samenwerken. Sterker nog: in een circulaire economie kun je niet zonder elkaar. We moeten kijken naar de lange termijn en op zoek naar gedeelde belangen. We hebben allemaal baat bij de balans tussen economie, ecologie en sociale impact.’ 

Drijfveren

‘We moeten ook stoppen met het veroordelen van mensen die geen duurzame keuzes maken. Er zijn meer drijfveren dan alleen duurzaamheid. Neem het zestienjarige meisje dat graag een nieuwe garderobe wil kopen van haar honderd euro kleedgeld. Die kun je toch niet veroordelen omdat ze naar Primark gaat? Zo overtuig je haar echt niet om het de volgende keer anders te doen. We moeten strenger zijn voor bedrijven die alleen denken aan geld verdienen en geen rekening houden met hun impact op de omgeving. Dat kan echt niet meer. En dan gaan consumenten zien dat er genoeg alternatieven zijn. Met elkaar komen we er wel.’ 


Samengevat: van Grondstoffenakkoord tot Transitieagenda 


Op 15 januari start de Week van de Circulaire Economie. Op die maandag presenteren vijf transitieteams hun plannen aan de 325 ondertekenaars van het Grondstoffenakkoord. Voor vijf sectoren werd een Transitieagenda uitgewerkt: biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Hierin bepalen de sectoren gezamenlijk waar de kansen en knelpunten voor hun ketens liggen en welke acties nodig zijn. Denk aan het aanpassen van wet- en regelgeving, aan slimme marktprikkels of aan het stimuleren van circulair gedrag bij consumenten en producenten. 

Anne-Marie Rakhorst is voorzitter van het Transitieteam Consumptiegoederen. Wilt u meer weten over het Grondstoffenakkoord of de transitieagenda? Neem dan gerust contact met ons op via mail@duurzaamheid.nl