Hoe komen we tot een volledig circulaire economie in 2050? Begin 2017 werd die ambitie onderschreven in het Grondstoffenakkoord. Dat werd ondertekend door maar liefst 325 bedrijven, vakbonden, overheden, natuur- en milieuorganisaties, kennisinstituten, financiële instellingen en vele andere maatschappelijke organisaties. Vijf transitieteams werden aangesteld om de kansen en knelpunten voor hun ketens in kaart te brengen. Op 15 januari presenteren de teams hun plannen. Duurzaamheid.nl sprak met vier leden van het team Consumptiegoederen over hun visie op de circulaire economie.

Dick Hoogendoorn, directeur van Vereniging Afvalbedrijven, deelt zijn visie op duurzaamheid. ‘Voor mij betekent dat een houdbare samenleving waarin we in balans leven met onze natuurlijke hulpbronnen. Ook al is ons leven in de westerse wereld erg goed, het gaat de verkeerde kant op met de planeet. Denk aan alle mensen die in armoede leven. Het meeste zorgen maak ik me over de opwarming van de aarde.’

Circulariteit vs duurzaamheid

‘Natuurlijk moeten we een circulaire economie nastreven, maar circulariteit en duurzaamheid gaan niet per se hand in hand. In een circulaire economie bestaat er geen afval, maar dat is echt een illusie, want er zal altijd afval blijven. Het gaat erom dat het op een hoogwaardige manier verwerkt wordt. Een voorbeeld: na het verbranden van afval blijven er resten over. Tot nu toe werden die 100% hergebruikt als funderingsmateriaal in bijvoorbeeld wegenbouw. Dat klinkt mooi, maar er waren wel beschermende maatregelen nodig voordat die resten hergebruikt konden worden. We hebben met de overheid afgesproken om het reinigingsproces anders in te richten. Het resultaat: er blijft 85% schoon materiaal over en alsnog 15% afval. Die 85% kan vervolgens zonder aanvullende maatregelen worden hergebruikt. Je kunt zeggen dat het een stap terug is om van 100% naar 85% hergebruik te gaan, maar daar ben ik het niet mee eens. Voor mij gaat het om de kwaliteit, niet om de kwantiteit.’

Als het gaat om de opwarming van de aarde, dan moeten we ons natuurlijk realiseren dat we in een groter systeem opereren dan alleen Nederland. Daarom is het mooi om te zien dat het ook internationaal wordt opgepakt.
Prijs van CO

‘Ik juich toe dat ons regeerakkoord gekoppeld is aan het klimaatbeleid. De opwarming van de aarde is een urgenter probleem dan de schaarste van grondstoffen. Het beperken van de CO 2-uitstoot is de sleutel tot de oplossing. Ik ken verschillende prachtige duurzame businesscases, maar op dit moment zijn ze financieel gezien niet haalbaar. Dat worden ze wel als de belasting op CO 2-uitstoot wordt opgevoerd. Als het gaat om de opwarming van de aarde, dan moeten we ons natuurlijk realiseren dat we in een groter systeem opereren dan alleen Nederland. Daarom is het mooi om te zien dat het ook internationaal wordt opgepakt.’

Ook voor een kleine portemonnee

‘Ook moeten we proberen om het handelen van consumenten te beïnvloeden. Je kunt niemand verbieden om naar goedkope winkels te gaan waar ze laagwaardige producten verkopen. Maar mensen moeten wel beseffen hoe die producten gemaakt worden, zodat ze een bewuste keuze maken. En je kunt niet in iemands portemonnee kijken. Daarom vind ik de samenwerking tussen woningcorporaties en Bundles een mooie case. Huurders beschikken over duurzame apparaten, zoals wasmachines en koelkasten, en betalen daar een maandelijks tarief voor via de woningcorporatie. Duurzame apparaten met een hoge aanschafwaarde zijn zo toegankelijk voor iedereen.

En zo zijn er veel mooie voorbeelden te noemen. Denk aan het Cradle to Cradle stadhuis van Venlo en Auping die werkt aan een matras dat volledig recyclebaar is. De circulaire economie wordt niet gemaakt in Den Haag. Er wordt veel over gepraat, maar we moeten het gewoon gaan doen.’


Samengevat: van Grondstoffenakkoord tot Transitieagenda 

Op 15 januari start de week van de Circulaire Economie. Op die maandag presenteren vijf transitieteams hun plannen aan de 325 ondertekenaars van het Grondstoffenakkoord. Voor vijf sectoren werd een Transitieagenda uitgewerkt: biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen. Hierin bepalen de sectoren gezamenlijk waar de kansen en knelpunten voor hun ketens liggen en welke acties nodig zijn. Denk aan het aanpassen van wet- en regelgeving, aan slimme marktprikkels of aan het stimuleren van circulair gedrag bij consumenten en producenten. 


Anne-Marie Rakhorst is voorzitter van het Transitieteam Consumptiegoederen. Wilt u meer weten over het Grondstoffenakkoord of de transitieagenda? Neem dan gerust contact met ons op via
mail@duurzaamheid.nl.