Voor mijn nieuwe boek, 'Geld stuurt de wereld', sprak ik met verschillende financiële experts. In dit interview: Henk Jagersma, directievoorzitter van Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Hij heeft de creativiteit, het overzicht en de invloed om het verduurzamen van bestaande gebouwen en huizen en nieuwbouw in Nederland een geweldige boost te geven. Zoals altijd was een enkele vraag aan Henk genoeg voor een uur vol tips en inspirerende vergezichten. En daarbij zegt hij waar het voor hem op staat. ‘Het vermogen voor onze toekomst wordt nog veel te weinig gebruikt om bebouwd Nederland leefbaar en duurzaam te maken én te houden.’

No-brainer voor pensioenfondsen
Het moet Jagersma van het hart: voor pensioenfondsen is duurzaamheid absoluut een issue. ‘Onze klanten zijn meest pensioenfondsen. Wij beleggen hun geld voor ze in vastgoed en hypotheken. Ik heb met de meeste fondsen contact en ik wéét hoe daar gedacht wordt over duurzaamheid. Dat ze moeten beleggen in duurzaam gerealiseerde objecten omdat deze op de lange duur de beste rendementen opleveren, is een no-brainer voor ze. Logisch, want het zijn langetermijndenkers die nadenken over wat over dertig, veertig jaar het meest oplevert.’

Allesbepalende dekkingsgraad?
Tegelijk ziet Jagersma ook een dilemma bij de fondsen. ‘De focus op de dekkingsgraad voorkomt dat ze er ook massaal in kunnen investeren. Pensioenfondsen moeten ten minste 105% hebben van alle verplichtingen aan hun deelnemers. Daardoor is hun bewegingsvrijheid beperkt en kunnen ze zich bij een te lage dekkingsgraad weinig risico’s veroorloven,’ legt hij uit. ‘En dat is nu precies het probleem bij investeren in duurzaam bouwen of in het energieneutraal maken van woningen; de investeringsrisico’s zijn met de bestaande risico- en financieringsmodellen niet goed zichtbaar te maken. Hier en daar zie ik wel veranderingen, maar het gaat traag. Te traag.’

Verontwaardiging
‘We moeten de publieke opinie achter ons krijgen en nationale verontwaardiging organiseren,’ betoogt Henk Jagersma als we vragen hoe deze cirkel te doorbreken. ‘Alleen als iedereen hier om vraagt, gaan de diverse stakeholders in de pensioensector inzien dat investeren in het verduurzamen van Nederland echt beter is voor onze oudedag.’

Rendementen bewijzen
‘Om dit voor elkaar te krijgen, hebben we meer succesvolle voorbeeldprojecten nodig. We moeten voor alle beleggingssectoren op overtuigende wijze kunnen laten zien welke langetermijnrendementen er met duurzaam bouwen worden behaald. Er moeten internationaal geaccepteerde waarderingsschalen komen, en financieringsproducten waarbij de winst van verduurzamen straks naar voren wordt gehaald om de financiering nu rond te krijgen.’

We hebben meer succesvolle voorbeeldprojecten nodig

Anders naar investeringen kijken
Volgens Jagersma komen deze voorbeeldprojecten vanzelf, als we op een andere manier naar vastgoedinvesteringen leren kijken. ‘Het is bijvoorbeeld nog een kwestie van tijd voordat iedereen zijn eigen energie produceert of dat samen met de buren doet. Dat betekent dat de bestaande infrastructuur van gas-, elektriciteit- en waterleidingen overbodig wordt of met minder capaciteit toe kan. De aanleg- en onderhoudskosten zijn vele miljarden per jaar. Maar wie krijgt straks de euro’s die deze besparing oplevert? Als we niks doen, stroomt dit naar de energie- en nutsbedrijven. Terwijl dit ook kan worden gebruikt om de bouwkosten te laten zakken en om duurzaam ver- of nieuwbouwen in de stad betaalbaarder te maken. Daarmee sla je twee vliegen in één klap: je bouwt voort op een fundament dat er al is. Dat is duurzaam, goedkoper, en het speelt in op de wens van mensen om in een energieneutraal huis in de stad te wonen.’

Duurzaamheidsaftrek hypotheekrente
Gevraagd naar meer tips noemt Jagersma de koppeling van de hypotheekrenteaftrek aan de mate van duurzaamheid van het onderpand. ‘Dat beloont duurzaam wonen en vergroot de mogelijkheden voor financiers om wat extra te lenen voor het verduurzamen van woningen. Een andere suggestie: schaf de regel in de huurbeschermingswet af dat voor het verduurzamen van sociale woningbouw de toestemming van 70 procent van de huurders nodig is. Feit is dat sommige mensen in niet-duurzame huurwoningen net zo veel betalen voor energie als voor hun huur. Door een woning energievriendelijk te maken, daalt de energierekening fors en wordt de woning per saldo dus veel betaalbaarder. Belangrijk voor de armoedebestrijding en het leefklimaat in de achterstandswijken en het is beter voor het milieu.’


Het boek Geld stuurt de wereld - Jij bepaalt de koers van Anne-Marie Rakhorst verscheen op 26 november 2015.