Wie zijn die mensen, die Nederland met hun aanstekelijke drive, innovatieve oplossingen, diepgaande kennis en/of ondernemersgeest verder verduurzamen? Duurzaamheid.nl zet deze helden, verbonden aan ons platform, graag in the picture. Elke maand kun je nader kennismaken met een van hen. Deze keer Hugo von Meijenfeldt, die vanuit het Ministerie van Buitenlandse Zaken de implementatie van de werelddoelen coördineert.

Eigenlijk is zijn recentste functie een bijzondere optelsom van alles wat hij in zijn (werk)leven gedaan heeft. Van milieuambtenaar tot consul-generaal in San Francisco en mondiaal klimaatonderhandelaar. Het heeft hem geholpen verbanden te zien en het overzicht te hebben op wat er in de wereld speelt. Zonder zijn enthousiasme kwijt te raken. Want dat een groot deel van de millenniumdoelen gerealiseerd is, is wat hem betreft hét bewijs dat mondiale afspraken impactvol kunnen zijn. ‘Het succes van de millenniumdoelen is misschien wel het best bewaarde geheim. Het eerste doel was extreme armoede en honger in 15 jaar te halveren. En – dankzij de opkomende economieën – is dat gemiddeld genomen gelukt in 12 jaar. Als we dit met z’n allen kunnen, waarom de andere helft ook niet in de komende 15 jaar? Maar dan wel met een brede aanpak, waarbij het milieu geen slachtoffer meer is. Dat zijn de werelddoelen (SDG’s).’ 

Wat is het grootste misverstand over de werelddoelen?
‘Naast het succes van de millenniumdoelen? Dat het alleen maar een klein kopgroepje van good guys is die dit doet. Dat het gaat om een grote groep die zich best wel aan de OESO-richtlijnen wil houden, maar niet verder gaat dan dat: do no harm. Hoe het werkelijk is: ik vergelijk het maar met de laatste etappe op Nederlandse bodem van de Giro d’Italia. Het belangrijkste deel van het peloton maakte de koers en haalde koplopers in. Dit zie je bijvoorbeeld in de financiële wereld. Als het om impactfinance gaat, beginnen de zalen propvol te raken. En niet meer met enkel de directeuren duurzaamheid; de CEO’s komen zelf. De enige groep waar nog te weinig loskomt is het midden- en kleinbedrijf.’

De enige groep waar nog te weinig loskomt is het midden- en kleinbedrijf.

Welke bijdrage lever je vanuit je rol als coördinator voor een duurzaam Nederland?
‘Om te beginnen probeer ik vanuit die publieke functie verrassende initiatieven te verbinden en boven water te halen. Er zijn natuurlijk mensen die enorm op de trom roffelen, maar ook heel veel mensen die eigenlijk hele goede dingen doen, maar minder zichtbaar zijn. Daarnaast probeer ik een aanjager en stimulator te zijn. Niet alleen voor de believers, ook juist voor de twijfelaars. En op de derde plaats wil ik laten zien wat er gebeurt in Nederland. Bereiken we de (wereld)doelen? Ik ben bezig met CBS bijvoorbeeld.’

Wie of wat is jouw inspiratiebron?
‘Ik heb altijd grote moeite om één persoon te noemen. Het ligt in mijn karakter om van allerlei mensen iets over te nemen. Herman Wijffels is een inspiratiebron als het gaat om de circulaire economie en zijn visie op de totale vermaatschappelijking van alles. Kijkend naar grote wereldleiders, denk ik aan Gandhi. Zijn kijk op de ‘vreedzame samenleving’ heeft mij geïnspireerd. En wat ik ook belangrijk vind is om er altijd voor te zorgen dat er jonge mensen in je team zitten. In het verleden heb ik bijvoorbeeld veel opgetrokken met Ralien Bekkers, toen ze begon in de VN-jeugddelegatie voor het klimaat. Toen ze daarvoor te oud werd, heeft ze haar eigen studie gecrowdfund. Ze durft en is ook niet bang voor uitglijders: ik weet nog dat ze met een protestbordje de VN-zaal inliep en afgevoerd werd. Wij durven dat niet.’

Waar droom jij van?
‘Dat ik tot mijn 75e een rol mag spelen rond de werelddoelen, dan is het 2030. Dan zeg ik: zie je wel, de tweede helft van de doelen was ook te doen. Het was een stuk moeilijker, maar het is gelukt. Dat is mijn droom. En dat is geen zweverige droom; ik denk dat het heel realistisch is.’

We moeten in Nederland inzien dat ons handelen een enorme invloed heeft op het buitenland.

Wat is er volgens jou nodig om een volgende stap te zetten richting verduurzaming?
‘Het belangrijkste is een politiek commitment op de 17 doelen. Nu staan er andere zaken op nummer één en twee: migratie en financiën. Maar ik denk dat de politiek onvoldoende doorheeft dat migratie en financiën helemaal vervlochten zijn met de global goals. Beperkt tot de nationale implementatie denk ik dat we in Nederland moeten inzien dat ons handelen een enorme invloed heeft op het buitenland. Hoelang denken we in Europa nog op een soort eiland van extreme welvaart te kunnen leven ten koste van omringende volkeren die leven in diepe armoede? We delven grondstoffen, we vissen de zeeën leeg, we gebruiken zelfs hun grond om veevoer op te planten. Natuurlijk doen we dat niet meer met koloniale bezettingslegers, maar wel met hele sterke handelsmechanismen.’

Wat moeten we vanavond ter inspiratie lezen/luisteren/bekijken?
‘Aansluitend op wat ik net vertelde, zie je dat rondom Europa steeds meer gevochten wordt, terwijl conflicten binnen Europa sterk zijn afgenomen. Aan onze grenzen zit het vol oorlogen. En als je gaat kijken waar die oorlogen vandaan komen, dan zie je een oprukkende woestijn, mensen die hun voedsel niet meer kunnen verbouwen. Zo ontstaan mensenstromen: mensen verplaatsen zich naar gebieden waar andere mensen zitten, andere culturen en geloven. Dat levert spanningen op. Er liggen allerlei oorzaken ten grondslag aan oorlog en migratiestromen. Het is mijn persoonlijke mening dat religie daarin wel een rol speelt, maar meestal een bijkomend instrumenteel iets is. Er is hierover een interessant boek geschreven: Het oerboek van de mens; de evolutie en de bijbel, door Carel van Schaik en Kai Michel, een biologisch antropoloog en een historicus. Het geeft antwoord op de vraag: Hoe komt het toch dat geloof zo’n ongelofelijk succesnummer is in gebieden waar veel ellende is en bestaanszekerheid ver te zoeken? Omdat je dan begrijpt dat je nu moet lijden; hierna komt er een veel mooiere periode.’