Wie zijn die mensen, die Nederland met hun aanstekelijke drive, innovatieve oplossingen, diepgaande kennis en/of ondernemersgeest verder verduurzamen? Duurzaamheid.nl zet deze helden, verbonden aan ons platform, graag in the picture. Elke maand kun je nader kennismaken met een van hen. Deze maand is het woord aan Lara Muller, mede-oprichter en directeur van adviesbureau Onimpact en kennisinstituut Blue Building Institute en gastdocent aan diverse universiteiten.

Voor Lara Muller, van huis uit filosofe, is het duurzaamheidsvraagstuk eigenlijk een ethische vraag: wat voor samenleving willen we en wat betekent dat voor de rol van bedrijven binnen die samenleving? Deze vraag wordt door de vastgoed-professional vertaald in concrete doelen, adviezen en stappen voor de bouwsector. Lara Muller, over het maximaliseren van people, planet én profit en de onmisbare rol van het bedrijfsleven bij het oplossen van hedendaagse vraagstukken.

Wat is het grootste misverstand over duurzaam bouwen?

‘Het grootste misverstand over duurzaamheid is dat er een trade-off is: dat we achteruit zullen gaan in profit als we meer doen voor planet en people. Zolang we duurzaamheid zien als een herverdeling van waarde, gaan we er nooit komen. Dan blijft het bij goedbedoelende initiatieven die niet landen buiten de kamers van de duurzaamheidsteams. We leven nu eenmaal in een kapitalistische samenleving. Er liggen echter enorme kansen om meer waarde te creëren voor ieder doel. Maar dan moeten we de zaken wel anders aanpakken en met de bril van de ondernemer gaan kijken naar grote sociale en ecologische vraagstukken. Dat gebeurt ook: grote bedrijven als Nestlé, Unilever, Philips en DSM hebben dat businessmodel te pakken. Zij kiezen voor andere producten en andere manieren van opereren. Ze richten zich op de onderwerpen waarin ze gespecialiseerd zijn en waar ze belang bij hebben. Dat geeft focus en koppelt rendement aan een langetermijnagenda en aan innovatie.

Er is bij duurzaamheid geen trade-off

In de vastgoedsector gaat duurzaamheid nog vooral over energiebesparing. Dat levert een stukje kostenbesparing op, maar geen toegevoegde waarde. Het heeft geen effect op taxatie, waardebepaling en huur – en de hoogte van de huur is uiteindelijk bepalend voor de waarde van een pand. We zijn, vind ik, verkeerd bezig als we duurzaamheid zo smal definiëren. We moeten als vastgoedsector andere vragen stellen. Welke impact wil ik hebben als bedrijf op de samenleving? Welk probleem wil ik oplossen en hoe kan ik daar een businessmodel aan koppelen? Wat betekent dat voor de relatie en dialoog die ik met mijn stakeholders moet opbouwen? Vanuit deze vragen kun je innoveren en je producten en diensten aanpassen. Dat is een opgave, want dat betekent eigenlijk dat je je hele businessmodel moet veranderen. Maar om toekomstbestendig te zijn is het wel noodzakelijk.’

Welke bijdrage wil jij leveren aan een duurzaam Nederland?

‘We moeten de definitie van duurzaamheid verbreden en kijken naar de people-kant, dán creëren we waarde. Duurzaamheid draait niet alleen om de groene agenda, de milieu-agenda, maar ook om de zogeheten blauwe agenda. Blauw staat hierbij voor mensen, voor de eindgebruiker, voor de bewoners. Ik wil aantonen dat duurzaam bouwen gaat over waarde creëren en toevoegen. Waardecreatie in deze sector zorgt voor rendement én toekomstbestendig bouwen, voor gezondere mensen die gelukkiger en vitaler zijn. Dat is uiteindelijk waar het over moet gaan. Om dat duidelijk te maken aan de vastgoedsector ben ik samen met gelijkgestemden The Blue Building Institute gestart, een sociale onderneming. Hiermee willen we het belang van waardecreatie aantonen én businesscases maken voor gebouwen die waarde creëren voor mens en milieu.

We moeten met de bril van de ondernemer gaan kijken naar grote sociale en ecologische vraagstukken

Uiteindelijk wil ik dat het belang van zowel people, planet als profit wordt ingezien en bedrijven niet langer balanceren tussen resultaten op elke P. Je moet elk resultaat maximaliseren, meten, rapporteren en sturen. Dit is ook wat ik wil overbrengen wanneer ik met mijn collega Karin Maas lesgeef over impactmeting aan de Erasmus Universiteit. Vraag je af waar je impact wilt en kunt hebben. We kunnen dan kijken hoe je op dat punt nu presteert: dat is je nulmeting. Vervolgens gaan we onderzoeken hoe je je impact kunt vergroten – en we blijven meten: hoe vorder je in je missie? Hoe draag je, als vastgoedsector, bij aan gezonde, vitale Nederlanders?’

Wie is jouw inspiratiebron?

Ik ben een groot Porter-aanhanger. In 2014 heb ik de Shared Value-opleiding gevolgd aan de Harvard Business School bij professor Michael Porter en Mark Kramer. Nu bezoek ik ieder jaar de Shared Value-summit in New York om de mensen te ontmoeten die hier mee bezig zijn. Jongens, als je geïnspireerd wilt raken: de aanpakkers-mentaliteit van de CEO’s die hier echt in geloven en samenwerken met NGO’s, overheid en onderwijs laat zoveel energie zien. Uit de businesscases die hieruit voortvloeien wordt het duidelijk: er is geen trade-off.’

Waar droom je van?

‘Ik maak dat het liefst concreet – dat is ook de reden dat ik het Blue Building Institute ben begonnen. Wij willen dat in 2030 de helft van de gebouwen in Nederland gezond is. Ik denk dat we ons onvoldoende realiseren welke impact gebouwen hebben op ons gedrag en welzijn. Dat is gigantisch. Denk aan luchtkwaliteit, licht, voeding, beweging: het is enorm. Dat gaat hand in hand met de manier waarop een organisatie ín dat gebouw opereert en omgaat met zijn mensen. Als je dat optelt, heb je substantiële impact te pakken. We kijken nu alleen naar de software: beleid, samenwerking, human resources. Dat is echter maar een deel van het probleem. Gebouwen en technologie zijn de hardware.

Gezondheid, zowel fysiek als mentaal welzijn, kunnen we meten. Hier zijn we ook mee bezig, door de Well Building Standard, een Amerikaanse certificering, naar de Nederlandse markt te halen. Deze standaard richt zich op gebouw, organisatie en eindgebruiker. Ik denk dat dat ook de drie niveaus zijn waar je naar moet kijken. Als de helft van onze gebouwen aan deze norm voldoet, hebben we impact op onze volksgezondheid. We brengen 90% van onze tijd door in woningen, scholen en kantoren. Ik vind het onaanvaardbaar dat dit soort gebouwen momenteel een negatief effect hebben, bijvoorbeeld op de leerprestaties van onze kinderen. Het is onacceptabel in een samenleving waarin, in 2030, 40% van onze bevolking chronisch ziek zal zijn. Dat kan niet waar zijn: het gaat hier om 7 miljoen Nederlanders. We weten dat gebouwen een enorme impact op de gezondheid hebben, dus we hebben de verantwoordelijkheid maar ook de kans om daar als sector op in te grijpen.’

We weten dat gebouwen een enorme impact op de gezondheid hebben, dus we hebben de verantwoordelijkheid maar ook de kans om daar als sector op in te grijpen.
Wat is er volgens jou nodig om een volgende stap te zetten richting verduurzaming?

‘Ik geloof, in navolging van Michael Porter, dat we het bedrijfsleven ontzettend hard nodig hebben om grote maatschappelijke problemen op te lossen. De overheid kan dit niet alleen, we moeten de handen ineenslaan. De Sustainable Development Goals zijn daarvoor een heel mooi aanknopingspunt. Mijn voorstel is deze Werelddoelen als uitgangspunt te nemen en als land díe doelen te kiezen waarop wij ons kunnen en willen onderscheiden. De doelen waarin wij, als B.V. Nederland, groeimogelijkheden zien. Rondom deze doelen kunnen we samenwerkingen bouwen tussen kennisinstituten, universiteiten, overheid en bedrijfsleven. Vervolgens kunnen we per doel concrete agenda’s opstellen. Kijken we dan naar Werelddoel 3, Goede gezondheid en welzijn, dan kunnen we daar de vastgoedsector bij betrekken. Koppel de vastgoedsector aan medische instituten en aan het Ministerie van Volksgezondheid. Ontwikkel samen een agenda waarvan we weten, door impactmetingen, dat deze waarde gaat creëren voor de sector en voor de samenleving. Dat is echte waardecreatie.’

Tot slot: wat moeten we vanavond ter inspiratie lezen/luisteren/bekijken?

‘Ik ben zelf een groot fan van Simon Sinek en zijn Tedx Talk Start with Why. ‘Waarom’ is voor mij al van jongs af aan een essentiële vraag. We staan hier te weinig bij stil, als mens en als bedrijf. Waarom doe ik dit eigenlijk? Het is een hele fundamentele vraag die door Sinek, zeker voor bedrijven, heel tastbaar wordt gemaakt. Ook Michael Porter heeft een ontzettend goede Tedx Talk, Creating Shared Value, waarin hij uiteenzet waarom bedrijven als geen ander geschikt zijn om maatschappelijke problemen op te lossen. Kijk ook – iedereen! – op de website, voor die inspirerende energie. De cases die je daar vindt bewijzen het. Er ís geen trade-off in duurzaam ondernemen. Het kan écht anders.’


Meer weten over de werkzaamheden van Lara? Kijk op de website van Onimpact en The Blue Building Institue.