Een Friese totaaloplosser op het gebied van afvalverwerking, de grootste beddenproducent van Nederland en een importeur en distributeur van biologische versproducten hebben op het oog misschien niet veel gemeen. Toch is er een duidelijke overeenkomst: Omrin, Auping en Eosta zijn toonaangevende voorbeelden van ondernemingen die duurzaamheid in hun DNA verankerd hebben. Bedrijven die vooropgaan in de duurzame transitie en daarmee dik verdiend in de top drie staan van de Koning Willem I Plaquette voor Duurzaam Ondernemerschap.

Het getuigt van lef om circulair te gaan ondernemen, want het brengt risico’s met zich mee om het anders te gaan doen. Omrin, Auping en Eosta maken daarmee het verschil en vormen een voorbeeld voor anderen. Daarom zijn deze ondernemingen gekozen uit een divers deelnemersveld met bedrijven uit sectoren als voedsel, afval, tuinbouw, consumentengoederen, chemie, textiel, bouw en zorg. De kwaliteit van de inschrijvingen was erg hoog, constateerde de vakjury. Het is een prestatie van formaat om daar bovenuit te steken en kans te maken om Koppert Cress als winnaar op te volgen.

Top drie genomineerden Koning Willem I Plaquette voor Duurzaam Ondernemerschap 2018

Duurzaamheid centraal

Koninklijke Auping is de grootste zelfstandige beddenproducent van ons land en marktleider in de Benelux. Ontwikkeling, productie en verkoop van matrassen, bedden, boxsprings, bedtextiel en accessoires vormen de belangrijkste bezigheden van de onderneming. ‘Duurzaamheid staat bij ons centraal, we streven ernaar om al onze processen en producten volgens het Cradle to Cradle-principe in te richten,’ aldus Ine Stultjens, manager Brand & Communications Central.

Duurzaamheid staat bij ons centraal, we streven ernaar om al onze processen en producten volgens het Cradle to Cradle-principe in te richten

De verbranding van oude matrassen zorgt jaarlijks voor een flinke uitstoot van CO 2. In Nederland zijn dat naar schatting 1,6 miljoen matrassen die voor zo’n vijftigduizend ton uitstoot zorgen. Om dit te verminderen én de bruikbare grondstoffen uit oude matrassen te kunnen hergebruiken, heeft de beddenproducent het Auping Take Back System opgezet: bij aankoop van een nieuw matras kan een consument zijn oude inleveren voor recycling. Daarnaast was Auping verantwoordelijk voor het eerste bed dat volledig Cradle to Cradle geproduceerd werd en werkt het met DSM-Niaga aan een circulair matras.

Tel daarbij op dat Auping in 2015 zijn productieprocessen flink op de schop nam en nu op een centrale productielocatie werkt op klantvraag. Dit zorgde voor een flexibelere, duurzamere en snellere productie, bijvoorbeeld door de forse vermindering van het aantal transportkilometers en energieverbruik. Kortom, Auping heeft duurzaamheid en circulair ondernemen in de vezels zitten en heeft neemt daarmee terecht een plek in de top drie in.  


Winst met people en planet

Met Eosta heeft Nederland de leidende importeur en distributeur van biologische versproducten in huis. Oprichter Volkert Engelsman bezette vorig jaar de eerste plaats van de Trouw Duurzame 100. Eosta heeft uiteenlopende duurzame innovaties ontwikkeld, zoals natural branding: een natuurlijke manier om een merkteken op een stuk fruit of groente aan te brengen. Dat levert een gigantische besparing op het gebied van plastic verpakkingen op. Het bedrijf neemt verantwoordelijkheid voor verduurzaming en transparantie in de gehele keten, van grond tot mond. Onlangs stelde Engelsman in een interview: ‘Er is niks mis met winst maken, maar dan wel inclusief people en planet.’ Dat laat Eosta onder andere zien met de True Cost of Food-campagne waarin gepleit wordt de eerlijke kosten van voedsel te laten zien aan de samenleving. Dus ook veelal verborgen kosten op het gebied van gezondheid, milieu en samenleving: een maatschappelijk prijskaartje.

Met het Trace & Tell-systeem geeft Eosta zijn leveranciers een gezicht en maakt het inspanningen inzichtelijk voor de consument. De onderneming is een kraamkamer voor verduurzaming van landbouw en voeding met innovaties en campagnes op de winkelvloer om gezondheid, milieu en verantwoorde arbeidsomstandigheden onder de aandacht te brengen. ‘Naast de gebruikelijke verantwoording leggen we dus ook verantwoording af over het gebruik van natuurlijk en sociaal kapitaal. Hiermee laten we duurzaamheid indalen in het DNA van een nieuwe winstdefinitie.’

Naast de gebruikelijke verantwoording leggen we dus ook verantwoording af over het gebruik van natuurlijk en sociaal kapitaal. Hiermee laten we duurzaamheid indalen in het DNA van een nieuwe winstdefinitie

Beweging

Het Friese Omrin is als totaaloplosser actief in zowel de inzameling als de recycling en de verwerking van afval. Daarnaast produceert het bedrijf duurzame energie. Met het oprichten en aanjagen van de Vereniging Circulair Friesland heeft Omrin ook meegewerkt aan het op gang brengen van de krachtige circulaire beweging in deze provincie.

Algemeen directeur John Vernooij: ‘Omrin zet alles op alles om uit afval zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen en duurzame energie te produceren. Vanaf 2019 verwachten we meer dan tachtig procent van al het huishoudelijke afval te kunnen recyclen. We zijn goed op weg om de ketens voor etensresten, kunststof en textiel en restafval te sluiten.’

Ook wordt fors geïnvesteerd in kunststofsorterende en -verwerkende fabrieken, exploiteert Omrin zeven kringloopwinkels en is het oprichter van de Recycle Boulevard. Dat is een opleidingscentrum voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en een bruisende vestigingsplek voor circulaire ondernemers. Met alle initiatieven die het bedrijf onderneemt heeft Omrin dus niet alleen veel positieve impact op het milieu, maar ook grote sociale en maatschappelijke impact.

In de kern draait het om anders omgaan met producten en grondstoffen: die geven we steeds terug aan een technologische of biologische kringloop.

Positieve impact

De circulaire economie raakt iedereen, maar ondernemers maken hierin écht het verschil. Voor mij draait ondernemerschap om het creëren van zoveel mogelijk positieve impact. Niet om minder uitstoten, minder produceren, minder vervuilen, maar om meer dingen goed doen. In de kern draait het om anders omgaan met producten en grondstoffen: die geven we steeds terug aan een technologische of biologische kringloop.  We zijn als vakjury onder de indruk van de innovatieve houding van deze genomineerden.

Omrin, Auping en Eosta zetten hun ondernemerschap, creativiteit en innovatiekracht in en introduceerden succesvolle circulaire businessmodellen. Hun plek in de top drie van de Koning Willem I Prijs voor Duurzaam Ondernemerschap is daar een waardering voor. Op 29 mei wordt de winnaar bekend gemaakt in Green Capital Nijmegen.

Anne-Marie Rakhorst


Over de Koning Willem I Plaquette voor Duurzaam Ondernemerschap

De Koning Willem I Plaquette voor Duurzaam Ondernemerschap beloont duurzame innovaties van kleine of grote organisaties. De Koning Willem I Stichting wil hiermee het belang van goed en gezond ondernemerschap benadrukken en aandacht geven aan positieve ontwikkelingen in de Nederlandse economie. Daarnaast vormt de prijs een beloning voor durf, daadkracht, duurzaamheid en doorzettingsvermogen. Hare Majesteit Koningin Máxima is erevoorzitter van de Koning Willem I Stichting. 

De top 3 is op 19 april bekendgemaakt, de winnaar wordt op 28 mei in Green Capital Nijmegen gekozen. Meer informatie hierover is te vinden op kw1prijs.nl


Over Anne-Marie Rakhorst

Anne-Marie is ondernemer, investeerder en publicist op het gebied van duurzaamheid. Zo is ze oprichter en eigenaar van het onafhankelijke platform Duurzaamheid.nl en van het initiatief ‘17 doelen die je deelt’, dat Nederland kennis laat maken met de Sustainable Development Goals. Eerder richtte ze het succesvolle bedrijf Search Ingenieursbureau op.
 
In de afgelopen jaren publiceerde ze verschillende boeken, waaronder 'Geld stuurt de wereld; jij bepaalt de koers'. Over (circulair) ondernemen, de Sustainable Development Goals en duurzaam geld spreekt ze regelmatig in de media en op congressen.

Anne-Marie is actief in verschillende besturen, commissariaten en initiatieven zoals de Koning Willem I Prijs, waar ze voorzitter is van de vakjury van de Plaquette voor Duurzaam Ondernemerschap, Transitieagenda Consumptiegoederen, Human Cities Coalition, SDG Charter en Slum Dwellers International.